Các hãng tàu nước ngoài đang thu phụ phí xếp dỡ container (THC) từ khách hàng nhập khẩu ở mức cao nhưng chỉ trả lại cho cảng tại VN bằng 30 – 45% mức thu.

Khi các hãng tàu tăng cước vận tải biển cao gấp 8 – 10 lần, thì phí xếp dỡ tại cảng biển trả cho các cảng VN vẫn y như cũ.

Hiệp hội Đại lý và Môi giới hàng hải VN (VISABA) vừa có công văn gửi đến Thủ tướng Chính phủ, Bộ Giao thông vận tải (GTVT), Phòng Thương mại – Công nghiệp VN, Cục Hàng hải VN kiến nghị điều chỉnh khung giá dịch vụ bốc dỡ container khu vực các cảng biển khu vực 1 (không bao gồm khu vực cảng Lạch Huyện) tăng 10% mỗi năm trong 3 năm liên tục từ ngày 1.7.2021; các cảng biển nước sâu Lạch Huyện và Cái Mép – Thị Vải phí xếp dỡ container tăng ít nhất 20% so với mức tối thiểu đã được quy định tại Thông tư 54 từ ngày 1.7.2021 và lộ trình tăng 10% cho 3 năm sau đến 2023.

* Kiến nghị của VISABA cho rằng phí xếp dỡ hiện tại các cảng biển VN quá thấp so với các nước. Thế nhưng, đề xuất tăng phí xếp dỡ cảng biển lúc này liệu có ảnh hưởng đến chi phí của doanh nghiệp xuất, nhập khẩu hàng hóa qua cảng biển?

– Hoàn toàn không vì giá bốc xếp tính luôn trong cước vận tải mà chính hãng tàu thu từ doanh nghiệp rất cao từ trước đến nay, nhưng trả cho dịch vụ cảng biển rất thấp do biểu giá phí hiện tại của chúng ta rất thấp. Chẳng hạn, các hãng tàu nước ngoài đang thu từ khách hàng xuất nhập khẩu VN nhiều khoản phí, trong đó riêng phí THC là 114 – 173 USD/container (tùy 20 feet hay 40 feet), ngang bằng trong khu vực. Tuy nhiên, tại các cảng biển VN, các hãng tàu ngoại đều đang trả cho các cảng phí bốc dỡ tối thiểu theo quy định là 33 USD/teu (20 feet) tại khu vực Đình Vũ, 52 USD/teu tại khu vực Cái Mép và 41 USD/teu tại khu vực TP.HCM. Chỉ riêng mức chênh lệch giữa mức thực thu từ khách hàng và thực trả cho cảng của các hãng tàu nước ngoài rất lớn từ 68 – 87 USD/teu. Như vậy, mỗi năm chúng ta mất hàng tỉ USD vào túi các hãng tàu nước ngoài. Họ đang hưởng lợi rất lớn từ phần chênh lệch mà đáng lẽ phải trả cho cảng biển VN.

Ngoài ra, khung giá bốc dỡ tại cảng biển VN hiện tại thấp hơn cả cảng sông ở Campuchia, hiện nay áp dụng giá tối thiểu tại các cảng nước sâu như Lạch Huyện, Cái Mép chỉ là 52 – 77 USD/cont., dự thảo sửa đổi Thông tư 54 dự kiến tăng 57 – 85 USD/cont., đề xuất của VISABA là 62,4 – 92,4 USD/cont. Mức phí xếp dỡ nếu được chấp thuận điều chỉnh tăng vẫn còn thấp hơn các cảng trong khu vực như Singapore là 111 – 159 USD/cont., Hồng Kông là 130 – 197 USD/cont., Trung Quốc là 97 – 149 USD/cont., Myanmar 165 – 330 USD/cont., Indonesia 92 – 148 USD/cont. và Campuchia 65 – 99 USD/cont… Phí THC chỉ là phần thu dịch vụ rất nhỏ trên bờ trong gói hãng tàu thu từ doanh nghiệp, tại VN, các hãng tàu còn thu khách hàng các phí seal, chứng từ, điện giao hàng, phụ phí giảm thải lưu huỳnh, phụ phí xăng dầu, phí cân bằng container, phí cân bằng thiết bị… chưa kể các hãng tàu thu cước vận tải cao khủng khiếp đi châu Âu, Mỹ tăng 8 – 10 lần trong thời gian qua.

Thực tế, kết quả kinh doanh của các hãng tàu ngay trong năm Covid-19 vẫn lớn hơn nhiều những năm trước dịch, mỗi hãng tàu lãi hàng tỉ USD trong năm 2020, mức lãi chưa từng có từ trước tới nay. Việc Chính phủ, Bộ GTVT sớm phê duyệt cho điều chỉnh tăng biểu giá xếp dỡ cảng biển sẽ tạo điều kiện cho các cảng VN có đủ nguồn lực, mạnh dạn đầu tư, tái đầu tư, nâng cao năng lực cạnh tranh và chất lượng dịch vụ logistics để xứng đáng với giá trị tài nguyên hữu hạn quốc gia.

Nguồn: Nguyên Nga – Báo Thanh niên 10/5, mục Tin thị trường.

Trương Phương (Maris) 11/05/2021